Pożar urządzenia elektrycznego wymaga szczególnej ostrożności. Jeśli sprzęt nadal jest pod napięciem, niewłaściwy środek gaśniczy może stworzyć dodatkowe zagrożenie porażeniem. Dlatego przed użyciem gaśnicy trzeba sprawdzić, czy jest ona przeznaczona do gaszenia urządzeń elektrycznych znajdujących się pod napięciem.
Jeżeli jest to możliwe i bezpieczne, w pierwszej kolejności należy odłączyć urządzenie od zasilania. Nie zawsze można jednak zrobić to natychmiast. W takiej sytuacji należy korzystać z gaśnicy, której oznaczenia i instrukcja producenta potwierdzają możliwość zastosowania przy urządzeniach pod napięciem.
Czym gasimy urządzenia elektryczne pod napięciem?
Do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem stosuje się gaśnice dopuszczone przez producenta do tego zastosowania. Na rynku dostępne są m.in. gaśnice proszkowe i śniegowe (CO2), ale sam rodzaj środka gaśniczego nie wystarcza do oceny, czy konkretna gaśnica może być użyta przy urządzeniu znajdującym się pod napięciem. Decydujące są informacje umieszczone na etykiecie oraz w instrukcji danego modelu.
Gaśnice przeznaczone do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem
Szukając gaśnicy do urządzeń elektrycznych, należy zwrócić uwagę na wyraźną informację dotyczącą możliwości gaszenia urządzeń pod napięciem. Tego typu oznaczenie jest istotne, ponieważ pozwala potwierdzić przeznaczenie konkretnego sprzętu.
Przed użyciem trzeba sprawdzić etykietę i instrukcję producenta. Warto również zwrócić uwagę na zakres zastosowania oraz maksymalne napięcie wskazane przez producenta, jeśli zostało określone.
Dlaczego należy sprawdzić oznaczenie i instrukcję na gaśnicy?
Gaśnica jest środkiem ochrony przeciwpożarowej o określonym przeznaczeniu. Nie każdy model danego typu będzie przeznaczony do gaszenia urządzeń pozostających pod napięciem. Dlatego informacje na etykiecie są ważniejsze niż samo określenie rodzaju gaśnicy.
Przed użyciem należy sprawdzić:
- czy producent dopuszcza gaśnicę do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem,
- jakie napięcie maksymalne obejmuje zastosowanie gaśnicy, jeśli producent podaje taką wartość,
- jaka minimalna odległość od urządzenia obowiązuje podczas gaszenia,
- jakie dodatkowe zasady bezpieczeństwa określa instrukcja.
Jest to szczególnie ważne przy instalacjach i urządzeniach elektroenergetycznych. Przepisy dotyczące bezpieczeństwa pracy przy urządzeniach energetycznych wymagają uwzględniania zagrożeń związanych z napięciem oraz zachowania odpowiednich odstępów.
Bezpieczna odległość podczas gaszenia
Nie istnieje jedna uniwersalna odległość, którą można przypisać każdej gaśnicy. Należy stosować odległość podaną przez producenta na etykiecie lub w instrukcji konkretnego modelu.
Podczas gaszenia trzeba zachować bezpieczny dystans od urządzenia i nie zbliżać się do elementów instalacji znajdujących się pod napięciem. Nie wolno również dotykać urządzenia ani jego przewodów, jeśli istnieje ryzyko porażenia.
Jeżeli można bezpiecznie odłączyć zasilanie, należy to zrobić. Przy urządzeniach energetycznych zasady bezpieczeństwa przewidują odpowiednie procedury odłączenia i sprawdzenia braku napięcia.
W przypadku pożaru, którego nie można szybko i bezpiecznie opanować, należy przede wszystkim oddalić się w bezpieczne miejsce i wezwać straż pożarną. Przy nieodłączonym zasilaniu zagrożenie porażeniem pozostaje aktualne.
Jaka gaśnica do urządzeń elektrycznych będzie odpowiednia?
Nie ma jednej gaśnicy, która będzie odpowiednia do każdego urządzenia elektrycznego. Przy wyborze trzeba uwzględnić rodzaj pożaru, charakter urządzenia oraz to, czy pozostaje ono pod napięciem. W przypadku urządzeń elektrycznych kluczowe znaczenie ma informacja producenta, że dana gaśnica może być stosowana do gaszenia urządzeń pod napięciem.
Gaśnica proszkowa – kiedy można ją zastosować?
Gaśnice proszkowe są często stosowane do gaszenia pożarów urządzeń elektrycznych. Ich zaletą jest szeroki zakres zastosowania. Proszek nie przewodzi prądu w taki sposób jak woda, dlatego odpowiednio oznaczona gaśnica proszkowa może być użyta przy urządzeniach pozostających pod napięciem.
Nie oznacza to jednak, że każdą gaśnicą proszkową można bezpiecznie gasić instalację elektryczną. Przed użyciem należy sprawdzić oznaczenia konkretnego modelu oraz instrukcję producenta. Trzeba również przestrzegać wskazanej przez producenta minimalnej odległości od urządzenia.
Warto pamiętać o skutkach użycia proszku. Może on zabrudzić urządzenie i dostać się do jego podzespołów. W przypadku elektroniki, komputerów czy precyzyjnych urządzeń technicznych pożar może więc spowodować także dodatkowe szkody związane z zanieczyszczeniem.
Gaśnica CO2 – zastosowanie przy urządzeniach elektrycznych
Gaśnice śniegowe, czyli gaśnice na dwutlenek węgla (CO2), są przeznaczone m.in. do gaszenia pożarów urządzeń elektrycznych, jeżeli dany model posiada odpowiednie oznaczenie i dopuszczenie producenta.
CO2 nie pozostawia po użyciu proszku ani piany, dlatego może być korzystnym rozwiązaniem w pomieszczeniach, w których znajdują się urządzenia elektryczne i elektroniczne. Trzeba jednak zachować ostrożność. Podczas działania gaśnicy jej elementy mogą osiągać bardzo niską temperaturę, a wydostający się dwutlenek węgla może stwarzać zagrożenie w małych, słabo wentylowanych pomieszczeniach.
Gaśnica CO2 nie jest również rozwiązaniem uniwersalnym. Przed zastosowaniem trzeba sprawdzić jej oznaczenia i instrukcję. Jeśli urządzenie nadal znajduje się pod napięciem, należy stosować wyłącznie gaśnicę dopuszczoną do takiego zastosowania.
Gaśnice pianowe i wodne – kiedy nie należy ich stosować?
Wody nie należy stosować do gaszenia urządzeń elektrycznych znajdujących się pod napięciem. Kontakt wody z instalacją może stworzyć ryzyko porażenia prądem. Dotyczy to również sytuacji, w których pożar wygląda na niewielki.
Podobna zasada dotyczy gaśnic wodnych i pianowych, jeśli ich producent nie przewidział zastosowania przy urządzeniach pod napięciem. Nie należy zakładać, że każda nowoczesna gaśnica wodna lub pianowa nadaje się do tego celu tylko dlatego, że posiada określone klasy pożarów.
Jeżeli urządzenie zostało wcześniej odłączone od zasilania, możliwości doboru środka gaśniczego mogą być inne. Nadal trzeba jednak uwzględnić rodzaj palącego się materiału oraz przeznaczenie konkretnej gaśnicy.
Jak bezpiecznie gasić urządzenia elektryczne pod napięciem?
Jeżeli urządzenie elektryczne się pali, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest w miarę możliwości odłączenie zasilania. Nie należy jednak robić tego za wszelką cenę. Jeżeli dostęp do wyłącznika wymaga zbliżenia się do ognia lub uszkodzonej instalacji, lepiej się oddalić i wezwać pomoc.
Przed użyciem gaśnicy należy sprawdzić, czy jest przeznaczona do gaszenia urządzeń znajdujących się pod napięciem. Trzeba również zachować odległość określoną przez producenta. Podczas gaszenia nie wolno dotykać urządzenia, przewodów ani innych elementów instalacji.
Jeżeli pożaru nie można szybko opanować albo ogień się rozprzestrzenia, należy przerwać próbę gaszenia, opuścić zagrożone miejsce i wezwać straż pożarną. Gaśnica przenośna służy przede wszystkim do ugaszenia niewielkiego pożaru w jego początkowej fazie.
W obiektach wyposażonych w gaśnice ich stan techniczny również ma znaczenie. Zgodnie z przepisami gaśnice powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z wymaganiami producenta, dokumentacją oraz właściwymi normami. Przeglądy wykonuje się w okresach określonych przez producenta.
Czego nie używać do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem?
W przypadku pożaru urządzenia elektrycznego pod napięciem nie należy stosować środka gaśniczego, który nie jest przeznaczony do takiego zastosowania. Dotyczy to przede wszystkim wody oraz gaśnic wodnych i pianowych, jeśli producent nie dopuścił ich do gaszenia urządzeń znajdujących się pod napięciem.
Nie należy też zakładać, że sama nazwa lub rodzaj gaśnicy gwarantuje możliwość jej użycia. Zawsze trzeba sprawdzić oznaczenia konkretnego modelu oraz informacje producenta.
Dlaczego woda może być niebezpieczna?
Woda może przewodzić prąd elektryczny. Jej użycie przy urządzeniu pozostającym pod napięciem może zwiększyć ryzyko porażenia. Zagrożenie dotyczy zarówno osoby gaszącej, jak i innych osób znajdujących się w pobliżu.
Dlatego urządzeń elektrycznych pod napięciem nie należy gasić wodą z wiadra, węża czy innego źródła. Nie należy również używać gaśnicy wodnej, jeżeli nie posiada ona wyraźnego dopuszczenia producenta do gaszenia urządzeń pod napięciem.
Jeżeli można bezpiecznie odłączyć zasilanie, należy to zrobić. Dopiero po odłączeniu napięcia można ocenić, jaki środek gaśniczy będzie odpowiedni do rodzaju palącego się materiału.
Jakich błędów unikać podczas gaszenia urządzeń elektrycznych?
Jednym z najczęstszych błędów jest sięganie po pierwszą dostępną gaśnicę bez sprawdzenia jej przeznaczenia. Przed użyciem należy upewnić się, że dany model może być stosowany przy urządzeniach pod napięciem.
Nie należy także podchodzić zbyt blisko do płonącego urządzenia. Trzeba zachować minimalną odległość wskazaną przez producenta gaśnicy. Nie wolno dotykać urządzenia, przewodów ani innych elementów instalacji.
Błędem jest również próba gaszenia pożaru, który szybko się rozwija lub obejmuje większą część pomieszczenia. Gaśnica przenośna jest przeznaczona przede wszystkim do gaszenia pożaru w początkowej fazie. Jeżeli sytuacja staje się niebezpieczna, należy przerwać gaszenie, opuścić zagrożone miejsce i wezwać straż pożarną.
Nie należy też ponownie włączać zasilania tylko dlatego, że płomienie zostały ugaszone. Uszkodzone urządzenie lub instalacja może nadal stanowić zagrożenie.
Jak wybrać gaśnicę do urządzeń elektrycznych?
Wybierając gaśnicę do urządzeń elektrycznych, trzeba określić, do jakich pożarów ma być przeznaczona. Znaczenie ma również to, czy może być używana przy urządzeniach pozostających pod napięciem.
W praktyce warto zwrócić uwagę nie tylko na rodzaj środka gaśniczego, ale przede wszystkim na oznaczenia znajdujące się na konkretnej gaśnicy. To one określają zakres jej zastosowania.
Jak odczytać oznaczenia na gaśnicy?
Na etykiecie gaśnicy znajdują się informacje dotyczące jej zastosowania, w tym klasy pożarów, do których jest przeznaczona. W przypadku urządzeń elektrycznych trzeba dodatkowo sprawdzić, czy producent dopuszcza jej użycie do gaszenia urządzeń znajdujących się pod napięciem.
Jeżeli na gaśnicy podano maksymalne napięcie, należy upewnić się, że odpowiada ono warunkom, w których gaśnica ma być użyta. Trzeba także sprawdzić wskazaną minimalną odległość gaszenia.
Nie należy opierać się wyłącznie na symbolu klasy pożaru. Oznaczenie klasy pożaru informuje o rodzaju palącego się materiału, ale samo w sobie nie oznacza, że gaśnica może być stosowana przy urządzeniu pod napięciem.
Na co zwrócić uwagę przed zakupem lub zastosowaniem?
Przed zakupem gaśnicy do urządzeń elektrycznych warto sprawdzić kilka podstawowych informacji:
- rodzaj środka gaśniczego,
- klasy pożarów, do których gaśnica jest przeznaczona,
- wyraźne dopuszczenie do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem,
- maksymalne napięcie, jeśli zostało określone przez producenta,
- minimalną odległość gaszenia,
- instrukcję obsługi i zalecenia producenta,
- termin kolejnego przeglądu lub stan techniczny gaśnicy.
Warto pamiętać, że gaśnica powinna być dobrana do konkretnego zastosowania. Inne wymagania mogą dotyczyć niewielkiego urządzenia biurowego, a inne rozdzielnicy, maszyny przemysłowej czy instalacji elektroenergetycznej.
Jeżeli istnieje możliwość bezpiecznego odłączenia zasilania, należy to zrobić przed rozpoczęciem gaszenia. W przypadku pożaru, którego nie można szybko opanować, najważniejsze jest bezpieczeństwo ludzi: należy opuścić zagrożone miejsce i wezwać straż pożarną.
Gaśnica do urządzeń elektrycznych – najważniejsze zasady
Wybór gaśnicy do urządzeń elektrycznych powinien zawsze uwzględniać jej przeznaczenie i zalecenia producenta. Nie wystarczy kierować się wyłącznie rodzajem środka gaśniczego. Przed użyciem należy sprawdzić oznaczenia na gaśnicy i upewnić się, że konkretny model jest dopuszczony do gaszenia urządzeń znajdujących się pod napięciem.
Jeśli można zrobić to bezpiecznie, urządzenie należy odłączyć od zasilania. Nie wolno jednak narażać się na kontakt z ogniem lub uszkodzoną instalacją tylko po to, aby odłączyć prąd.
W przypadku niewielkiego pożaru można podjąć próbę gaszenia odpowiednią gaśnicą, zachowując odległość wskazaną przez producenta. Jeśli ogień szybko się rozprzestrzenia, pojawia się dużo dymu lub istnieje ryzyko porażenia, należy zrezygnować z samodzielnego gaszenia. Najważniejsze jest opuszczenie zagrożonego miejsca i wezwanie straży pożarnej.
Najważniejsza zasada jest prosta: używaj wyłącznie gaśnicy przeznaczonej do danego zastosowania, stosuj się do instrukcji producenta i zawsze w pierwszej kolejności dbaj o bezpieczeństwo ludzi. Sprawdź na stronie https://pol-poz.pl/gasnice-rodzaje, czym gasimy urządzenia elektryczne pod napięciem i jaka gaśnica będzie do tego odpowiednia.

by